W ramach kampanii edukacyjnej dotyczącej dezinformacji w sieci, którą realizuje Fundacja Warszawski Instytut Bankowości dla Ministerstwa Cyfryzacji, powstały teksty edukacyjne. Zachęcamy do zapoznania się z jednym z nich:
Od polubienia do sporu z bliskimi. Jak powstają bańki informacyjne i jak budować odporność na dezinformacje?
Żyjemy w czasach, w których Internet i media społecznościowe, mają znaczący wpływ na społeczeństwo. Nadmiar informacji oraz działanie algorytmów sprzyjają powstawaniu baniek informacyjnych (ang. filter bubble, information bubble). Jest to zjawisko, w którym użytkownik korzysta z ofert cyfrowych a algorytm, wykorzystuje dane dotyczących tego co udostępnia, lajkuje, wyszukuje. W efekcie użytkownikowi wyświetlają się konkretne treści, które nie są takie same jak u wszystkich i w taki sposób tworzy się wokół niego „bańka”. Rozumienie tego procesu jest kluczowe do świadomego poruszania się w środowisku informacyjnym.
BAŃKI INFORMACYJNE JAKO REALNE ZAGROŻENIE
Bańki informacyjne, to realne zagrożenie niosące za sobą wiele negatywnych skutków. Szczególnie narażeni są seniorzy i młode osoby, którzy zazwyczaj mają mniejsze doświadczenie w ocenie wiarygodności informacji.
-
Bańki informacyjne mogą sprzyjać zamykaniu się użytkownika w obrębie podobnych poglądów, przez co zaczyna wierzyć, że jest w większości a jego wierzenia są dominujące i właściwe.
-
Prowadzi to do izolacji osoby od wydarzeń, perspektyw, o których może nie mieć pojęcia, że nawet istnieją.
-
Dana osoba może nie posiadać umiejętności krytycznego myślenia, przez brak analizy przyswajanych informacji.
-
Użytkownik staje się bardziej podatny na manipulację i propagandę, wykazuje brak chęci wyrobienia własnej opinii na dany temat jak i może doświadczać błędów poznawczych przez brak poznania drugiej strony sytuacji.
-
Negatywne wpływanie na rodziny i społeczność lokalną. Funkcjonowanie w zamkniętych sferach informacyjnych przyczynia się do polaryzacji społecznej. Proces prowadzi do napięć i konfliktów, które negatywnie wpływają na relacje międzyludzkie.
WYCHODZENIE Z ZAMKNIĘCIA INFORMACYJNEGO
Wyjście z bańki informacyjnej jest kluczowe, aby być świadomym użytkownikiem Internetu, dlatego ważne jest, aby wiedzieć jak przeciwdziałać temu zjawisku. Edukacja o tym jak działają algorytmy w social mediach, stanowi dobry punkt wyjścia do ochrony przed tym zjawiskiem. Warto stale rozszerzać swoje horyzonty, pozostawać otwartym na inne perspektywy. Kluczowe jest, aby korzystać z materiałów, artykułów, które oferują zrównoważony światopogląd. Pomocne w tym może się również okazać wyszukiwanie haseł, które są sprzeczne z naszymi wierzeniami. Uczestniczenie w różnego rodzajach debatach, dyskusjach internetowych powoduje, że człowiek ma okazję zestawić swoje poglądy, z tymi przeciwstawnymi. Warto również znać mechanizmy funkcjonowania przeglądarek, stron internetowych, korzystne jest blokowanie filtrowania treści przed przyswojeniem danych treści.
PODSUMOWANIE
Bańki informacyjne to specyficzne zjawisko, które prowadzi do tego, że Internet staje się złożony a indywidualne wierzenia wzmocnione. Dzięki rozwojowi technologicznemu, obecności algorytmów ma szansę istnieć, powodując wiele szkód przez swoje funkcjonowanie. Może prowadzić do zaburzeń w postrzeganiu świata, wydarzeń jak i do polaryzacji w społeczeństwie. Dlatego warto świadomie poruszać się w przestrzeni cyfrowej, zastanowić się jaki wpływ mają nasze codzienne wybory online. Internet to narzędzie, które oferuje wiele możliwości pod warunkiem, że potrafimy korzystać z niego mądrze i świadomie.
Źródła: "Bańka informacyjna/ filtrująca- czym jest? Jak ją przebić?"- NANO
"Czym jest bańka informacyjna i jak wpływa na ludzi"- Modern360
"Jak nabyć odporność na dezinformację? Międzynarodowy projekt SAUFEX"- Serwis naukowy, Uniwersytet Warszawski